Laserbehandeling leidt tot letsel

Geplaatst op 21 december 2019 door mr. C.M. (Cristian) Díaz

In deze blog wordt een vonnis van de Rechtbank Amsterdam van 2 december 2019 behandeld. De kern van de zaak is de vraag of een laserkliniek aansprakelijk is voor de brandwonden ontstaan na een laserbehandeling.

Waar ging het om?

Eiseres heeft zich tot de betreffende laserkliniek gewend voor het ontharen van verschillende lichaamsdelen. Voor deze behandeling maakt de laserkliniek gebruik van meerdere lasers en lasermethoden. Partijen zijn acht behandelingen voor een bedrag van € 2.028,00 overeengekomen. Voor de start van de behandeling vond een intakegesprek plaats.

Het intakeformulier van de laserbehandeling

Eiseres moest daarbij een intakeformulier invullen en onderteken. Bovenaan dit formulier is vermeld: “100 % pijnloze ontharing”. Onderaan dit intakeformulier stond vermeld dat eiseres zich volledig bewust is van alle informatie op het formulier en van de voorwaarden, die te vinden zijn op de website. In de algemene voorwaarden is het volgende opgenomen: 

’’ Indien zich bij de behandeling (.) een gebeurtenis voordoet die tot aansprakelijkheid van laserkliniek leidt, dan is die aansprakelijkheid beperkt tot het bedrag waarop de door laserkliniek afgesloten aansprakelijkheidsverzekering aanspraak geeft. Indien de verzekering de aansprakelijkheid om welke reden dan ook niet dekt of indien laserkliniek niet gedekt is voor de aansprakelijkheid dan is de aansprakelijkheid van de laserkliniek beperkt tot het bedrag van de factuur. (…)
de laserkliniek is niet aansprakelijk voor verbranding, huidbeschadiging, of welke huidreactie dan ook, na of als gevolg van de laserbehandeling (en).
De laserkliniek is niet aansprakelijk voor (verergerde) pigmentatie op huid na de behandeling (en).

8.4. De laserkliniek is niet aansprakelijk voor (verergerde) pigmentatie op huid na de behandeling(…).’’

De lasermethodeverklaring

Verder is van belang dat eiseres een verklaring heeft ondertekend met betrekking tot het gebruik van de lasermethode. Daarin is onder meer vermeld:

“ De laserkliniek heeft mij op de hoogte gesteld van mogelijke risico’s die bij alle medische/cosmetische behandelingen kunnen voorkomen. In dit specifieke geval zullen mogelijke risico’s kunnen zijn:
1. Roodheid en oedeem rond de haarfollikel na de behandeling wat maximaal 10 dagen kan duren.
2. Hoewel zeer ongebruikelijk, kan na de behandeling met de laser blaarvorming of een lichte verbranding van de opperhuid optreden.
3. Tijdelijke hyper- of hypopigmentatie kan voorkomen en zal normaal gesproken binnen 6 tot 12 maanden na de behandeling vervagen.
4. Hergroei of verandering van donker haar in dons haar.”

Onderaan deze verklaring stond dat de bovenstaande tekst en voorwaarden zijn gelezen en volledig begrepen en dat de klant akkoord gaat met de algemene voorwaarden.

De laserbehandeling

De eerste behandelingen verliepen goed. Pas bij de vijfde behandeling werd gebruik gemaakt van een andere lasermethode. Ook dit was conform de afspraken. Ook deze vijfde behandeling verliep probleemloos. Bij de volgende behandeling, op 12 september 2018, begonnen de complicaties. Een dag na deze behandeling belde eisers om te vertellen dat zij brandwonden heeft overgehouden aan de behandeling van de dag daarvoor.

Uit de medische informatie blijkt dat het gaat om tweedegraadsbrandwonden en dat er sprake is van een veranderd pigment van de onderbenen van eiseres.

De vordering

Laserbehandeling

© Juta via Shutterstock

Eiseres vordert onder meer een verklaring voor recht dat de laserkliniek aansprakelijk is voor haar schade als gevolg van de uitgevoerde behandeling. Daarnaast vordert eisers betaling van een voorschot op haar totale schade.

Grondslag voor de vordering is dat de laserkliniek niet de zorg als een goed opdrachtnemer in acht heeft genomen. Zij heeft niet gehandeld zoals een redelijk en bekwaam vakgenoot zou doen doordat eiseres als gevolg van de laserbehandeling van 12 september 2018 onder meer ernstige brandwonden heeft opgelopen.

Ook vindt eiseres dat zij op grond van de website en de wijze waarop de laserkliniek adverteert – “100 % pijnloze ontharing”- zij er vanuit mocht gaan dat de behandeling pijnloos was en dat er geen blijvende schade zou worden opgelopen. Daarnaast wordt in de door eiseres ondertekende verklaring slechts een “lichte” verbranding vermeld, terwijl zij ernstige brandwonden heeft.

Verder beroept eisers zich op de vernietigbaarheid van de bedingen in de algemene voorwaarden van de laserkliniek. Volgens eiseres zijn deze bedingen onredelijk bezwarend. Eiseres verwijst naar artikel 6:237 sub b, f en h BW

Het verweer van de laserkliniek

De laserkliniek ontkent dat zij is tekortgeschoten in haar verplichtingen. Zij acht zichzelf niet aansprakelijk voor de gestelde schade. Bovendien beroept de laserkliniek zich op de uitsluiting van de aansprakelijkheid in de algemene voorwaarden.

Verder stelt de laserkliniek dat eiseres op de hoogte was van de mogelijkheid van het ontstaan van blaarvorming als gevolg van de laserbehandeling. Dit zou blijken uit de ondertekende lasermethodeverklaring.

De verklaring van de chirurg

Door eiseres werd een chirurg ingeschakeld om zijn visie over het opgelopen letsel en de behandeltechniek te geven. De conclusie van de chirurg is dat het zeer aannemelijk is dat tijdens de laserbehandeling in september 2018 iets in de behandeling niet goed is gegaan. Dit heeft volgens hem aanleiding gegeven tot het ontstaan van 1e graads c.q. oppervlakkige 2e graads verbranding van de onderbenen, maar dat is niet aan een protocol te toetsen. Het is volgens de chirurg  echter wel duidelijk dat dergelijke verbrandingen niet behoren te ontstaan door een cosmetische behandeling.

Oordeel van de rechter

Het toetsingskader

Artikel 7:401 BW is het toetsingskader bij de beoordeling van de vraag of de laserkliniek aansprakelijk is. Getoetst dient te worden of de laserkliniek bij haar werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht heeft genomen. De overeenkomst van opdracht tussen partijen kan immers niet worden gekwalificeerd als een geneeskundige behandelingsovereenkomst in de zin van artikel 7:446 BW. Dit omdat de laserkliniek geen geneeskundig beroep of bedrijf uitoefent. Met eiseres zijn geen handelingen op het gebied van de geneeskunst overeengekomen. De overeengekomen verrichtingen zien niet op het genezen of voorkomen van een ziekte of beoordelen van de gezondheidstoestand of verpleging/verzorging, zoals dat opgenomen is in artikel 7:446 lid 2.a. BW. Echter bepaalt de rechter in deze zaak dat de wettelijke bepalingen en jurisprudentie met betrekking tot de geneeskundige behandelingsovereenkomst en eventuele beroepsfouten wel enige reflexwerking hebben op de cosmetische behandelingen.

De redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot

Tot uitgangspunt wordt daarom genomen dat de laserkliniek bij de behandeling van eiseres de zorg diende te betrachten die de redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde omstandigheden zou hebben betracht. Bij de beoordeling van het handelen van de laserkliniek als goed opdrachtnemer is een belangrijk aanknopingspunt wat de gevolgen van de behandeling zijn geweest. De chirurg stelt dat op grond van de foto’s het beeld goed past bij eerstegraads of (oppervlakkige) tweedegraads brandwonden. De laserkliniek erkent verder dat dergelijke brandwonden geen normaal gevolg zijn van een laserbehandeling. De kans op het oplopen van dergelijke brandwonden blijkt ook niet uit de handleiding van de fabrikant van de gebruikte lasermethode. De rechter kent ook gewicht toe aan de verklaring van de chirurg die stelt dat de brandwonden van eiseres niet het gevolg behoren te zijn van een adequaat uitgevoerde laserbehandeling.

De voorlichting

Daar komt bij dat de laserkliniek met betrekking tot de laserbehandeling zonder enig voorbehoud op haar website adverteert dat ‘’100 % pijnloos’’ is. Dat staat ook in het intakeformulier en op haar facturen. Dat komt niet overeen met het verweer van de laserkliniek dat brandwonden een risico vormen. Mede daarom wordt aangenomen dat eiseres door ondertekening van de lasermethodeverklaring niet op de hoogte was of behoorde te zijn van het risico op de brandwonden zoals zij deze heeft opgelopen. Om die reden heeft zij ook niet met deze mogelijke gevolgen ingestemd.

Het exoneratiebeding

De algemene voorwaarden redden de ondernemer niet. Weliswaar sluit de ondernemer daarin zijn aansprakelijkheid uit, maar deze bepaling is op grond van artikel 6:233 aanhef en onder a BW vernietigbaar. Immers is de klant een consument en bepaalt art. 6:237 sub f BW dat een beding in de algemene voorwaarden dat de gebruiker van die voorwaarden geheel of gedeeltelijk bevrijdt van een wettelijke verplichting tot schadevergoeding onredelijk bezwarend is.

Op grond van het voorgaande wordt aangenomen dat de laserkliniek niet heeft gehandeld als een goed opdrachtnemer. Daarom oordeelt de rechter dat de opdrachtnemer gehouden is tot vergoeding van de ontstane schade.

Waarom is deze uitspraak bijzonder?

Helaas kan het voorkomen dat er letsel ontstaat als gevolg van een cosmetische behandeling. Uit deze uitspraak blijkt dat de overeenkomst voor een laserbehandeling geen geneeskundige behandelingsovereenkomst is, maar een gewone overeenkomst van opdracht.

Het komt helaas ook voor dat in de algemene voorwaarden een verplichting tot een schadevergoeding beperkt of zelfs uitgesloten wordt. Ook moet een klant vaak voorafgaand aan de behandeling een verklaring invullen dat de mogelijke risico’s bekend zij. Op deze manier kunnen laserklinieken, schoonheidsspecialisten en andere cosmetische behandelaars aan de aansprakelijkheid proberen te ontkomen.

Deze uitspraak toont aan een ondernemer weliswaar zijn aansprakelijkheid kan uitsluiten, maar dat dit geen effect sorteert. Bij dit soort cosmetische behandelingen wordt de aansprakelijkheid beoordeeld aan de hand van artikel 7:401 BW. De rechter zal beoordelen of de behandelaar de zorg als een goed opdrachtnemer in acht heeft genomen. Hierbij spelen alle omstandigheden van het geval een rol.

Hebt u vragen over aansprakelijkheid voor letselschade bij cosmetische behandelingen? Schroom dan niet om vrijblijvend contact met ons op te nemen.

Advocaat Cristian Díaz
Gepubliceerd op 21 december 2019 door: mr. C.M. (Cristian) Díaz