Het alcoholslot: wat is er veranderd?

Geplaatst op 13 maart 2015

Wie met teveel drank op achter het stuur kruipt en wordt betrapt, kan een reactie van de overheid verwachten. Tot voor kort konden dat twee reacties zijn.

Het CBR kon bestuursrechtelijk een alcoholslot aan deze bestuurder opleggen. Daardoor moest de bestuurder, op eigen kosten, een alcoholslot laten inbouwen in zijn of haar auto. Het Openbaar Ministerie kon de bestuurder echter ook strafrechtelijk vervolgen. Een uitgangspunt in het Nederlandse recht is echter dat iemand niet twee keer gestraft mag worden, voor één feit.

Recent hebben zowel de Hoge Raad, de hoogste strafrechter in Nederland, als de Raad van State, de hoogste bestuursrechter in Nederland, een uitspraak gedaan over het alcoholslot.

De Hoge Raad heeft op 3 maart 2015 geoordeeld dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk is in de strafvervolging, indien en voor zover aan de verdachte ook al een alcoholslot is opgelegd door het CBR. De Hoge Raad oordeelt namelijk dat een alcoholslot weliswaar een bestuursrechtelijke maatregel is, maar dat deze maatregel erg lijkt op de situatie dat een rechter de betrokkene bestraft. Dat kan dus, volgens de Hoge Raad, inderdaad worden gezien als een dubbele bestraffing. Daarom kan iemand die al moet deelnemen aan het alcoholslotprogrammaniet ook nog strafrechtelijk worden vervolgd. Het gevolg van deze uitspraak is dat strafzaken tegen verdachten die al een alcoholslot opgelegd hebben gekregen, geseponeerd worden door het Openbaar Ministerie. Het Openbaar Ministerie heeft bekend gemaakt dat het om ongeveer 1.000 zaken gaat.

Een dag later heeft de hoogste bestuursrechter geoordeeld dat het verplicht opleggen van een alcoholslotprogramma in de praktijk leidt tot ongelijkheid en willekeur, omdat zo’n slot voor de één veel ernstiger gevolgen heeft dan voor de ander. De Afdeling bestuursrechtspraak onderkent weliswaar het grote belang van een regeling die kan bijdragen aan het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers door alcohol in het verkeer. Het is echter aan de minister of aan de wetgever, zo oordeelt de Raad van State, om te beoordelen in welke gevallen het alcoholslotprogramma aanvaardbaar is. Het CBR mag gelet op deze uitspraak het alcoholslot in de huidige vorm niet meer opleggen. In de uitspraak heeft de Raad enkele voorbeelden genoemd, zoals een meer gedifferentieerde regeling of verlaging van de kosten van een alcoholslotprogramma, waardoor een dergelijk programma wel acceptabel zou kunnen zijn. De uitspraken worden nu, zo schrijft het CBR op haar website, verder bestudeerd door de ministeries van Infrastructuur en Milieu en Veiligheid en Justitie. Het streven is om zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden over het vervolg. Mensen van wie hun zaak is aangehouden, krijgen zodra er duidelijkheid is per brief bericht van het CBR.

Wilt u meer weten? Of hebt u bijstand nodig in een strafzaak? Neem dan vrijblijvend contact met ons op!